filosoife.nl, door Jonathan Janssen op 9 februari 2023
Moeten we politieke partijen kunnen verbieden om de democratie te beschermen? Filosoof Ivana Ivkovic vindt dat de mogelijkheid moet bestaan.
e Capitoolbestorming in de Verenigde Staten en de bezetting van het parlement in Brazilië tonen dat democratieën vaak kampen met bedreigingen van binnenuit. Ook in Nederland is er veel discussie over hoe we de democratie hiertegen kunnen beschermen, zeker sinds verschillende politici van Forum voor Democratie (FVD) antidemocratische uitlatingen deden. Zo riep Gideon van Meijeren in het najaar van 2022 op tot een bestorming van het parlement. Een jaar eerder uitte FVD-Kamerlid Pepijn van Houwelingen het dreigement tegen zijn D66-collega Sjoerd Sjoerdsma dat die zich voor een tribunaal moet verantwoorden.
Minister van binnenlandse zaken Hanke Bruins Slot (CDA) diende om die reden eind december 2022 een wetsvoorstel in om partijen die de democratie ondermijnen makkelijker te kunnen verbieden. Als de wet doorgang vindt, mag een rechter straks een politieke partij verbieden ‘indien de partij door haar doelstelling of werkzaamheden een daadwerkelijke en ernstige bedreiging vormt voor een of meer grondbeginselen van de democratische rechtsstaat’. Politiek filosoof Ivana Ivkovic denkt dat het goed is als deze wet er komt, maar vindt de timing wel wat ongelukkig.
Gaat het verbieden van een politieke partij niet tegen het idee van een democratie in?
‘Niet als je zo’n partijverbod zorgvuldig en als uiterste redmiddel opstelt. Politiek filosofen zijn al eeuwenlang in debat hoe je een democratie moet beschermen tegen antidemocratische krachten. De principiële vraag of een partij verbieden daarvoor gelegitimeerd is, hebben we in Nederland al lang beantwoord met de wet die het mogelijk maakt om organisaties te verbieden die in strijd zijn met onze openbare orde. De rechter verbood in 1998 de rechtsextremistische politieke partij CP’86 omdat die aanzette tot haat en discriminatie van mensen met een migratieachtergrond.
De vraag is nu of we politieke partijen anders moeten benaderen dan andere organisaties.
Klik hier om verder te lezen op filosofie.nl
