filosofie.nl, door Ivana Ivkovic op 1 april 2025
We willen een sterker Europees leger, maar we willen niet zelf vechten. Kunnen we ons eigenlijk wel een politiek voorstellen zonder geweld?
Nu de militaire steun van de Verenigde Staten wankelt, overweegt de Europese Unie fors te investeren in haar leger. In maart 2025 presenteerde Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, plannen voor een investering van 800 miljard euro voor Europese herbewapening en veiligheid. Ook een groeiend aantal Nederlanders wil de Europese militaire samenwerking versterken, blijkt uit onderzoek van Ipsos I&O. Maar zelf het leger in? Dat willen de meeste mensen liever niet. Dat paradoxale verlangen roept vragen op: kunnen we ons nog langer een politiek indenken zonder geweld? Of is het ideaal van een vreedzaam Europa voorbij? En wat betekent dat voor internationale instituties die ooit opgericht zijn om oorlog te voorkomen?
De geschiedenis is terug
Volgens Hans Achterhuis, emeritus hoogleraar filosofie aan de Universiteit Twente, ontwaakt Europa in een nieuwe realiteit waarin vrede niet langer vanzelfsprekend is. ‘Tien jaar geleden dacht ik ook dat oorlog in Europa tot het verleden behoorde,’ erkent hij. ‘Maar de vrede die we jarenlang als vanzelfsprekend beschouwden, blijkt nu fragiel en kostbaar. Inmiddels zijn we teruggekeerd naar een hobbesiaans wereldbeeld, waarin veiligheid voortdurend bedreigd wordt door geweld en conflict. Filosoof Thomas Hobbes stelt dat zonder sterk centraal gezag mensen in permanente strijd met elkaar verwikkeld raken. Op wereldniveau ontbreekt zo’n gezag nu, waardoor we opnieuw gedwongen worden om na te denken over hoe we onszelf kunnen verdedigen.’
Klik hier om verder te lezen op filosofie.nl
Afbeelding: Filip Andrejevic,, Unsplash
